Μελέτη του ΙΟΒΕ που δημοσιεύτηκε το 2022 (με στοιχεία από το 2019), καταλογίζει σε κάθε πολίτη της Ελλάδας, 81 κιλά αποβλήτων συσκευασιών που θα μπορούσαν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους να ανακυκλώνονται αντί να καταλήγουν στα ΧΥΤΑ. Αν θεωρήσουμε ότι λόγω πληθωρισμού κυρίως το ποσό έχει πέσει στα 75 κιλά, οι κάδοι και τα απορριμματοφόρα του Δήμου Πειραιά είναι επαρκή για τη συλλογή;
Υπάρχει επάρκεια κάδων και απορριμματοφόρων στο πλαίσιο αυτών που μας παρέχει το κράτος. Οι κάδοι και τα απορριμματοφόρα διατίθενται από την Ελληνική Εταιρεία Ανακύκλωσης με βάση μετρήσεις που κάνουν, οι οποίοι κατά την άποψη μου είναι λάθος. Επομένως, η απάντηση είναι ότι αν είχαμε τη δυνατότητα να πάρουμε περισσότερα, θα μπορούσαμε να τα αξιοποιήσουμε. Σκεφτείτε ότι ήδη έχουμε μετατρέψει κάποια απορριμματοφόρα, ώστε να εξυπηρετούν την ανακύκλωση. Ακόμα και τα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών, όπου οδηγούνται τα ανακυκλώσιμα υλικά, ορίζονται για κάθε Δήμο από το κράτος και ο τρόπος λειτουργίας τους επηρεάζει, όχι πάντα θετικά, τις διαδικασίες του Δήμου. Για παράδειγμα, το ΚΔΑΥ που παραλαμβάνει τα απόβλητα συσκευασίας του Δήμου Πειραιά δεν έχει τη δυνατότητα παραλαβής τους με κιβωτάμαξα από το Σταθμό Μεταφόρτωσης μας με αποτέλεσμα να γίνονται περισσότερα δρομολόγια προς αυτό με τα απορριμματοφόρα που κάνουν τη συλλογή του μπλε κάδου.
Θεωρητικά ένας Δήμος δεν θα έπρεπε να επιβραβεύεται αν έκανε καλύτερα τη δουλειά του σε σχέση με άλλους;
Μόνο αυτό δε συμβαίνει σε αυτή τη φάση. Επειδή, δεν υπάρχει σύστημα αξιολόγησης του κάθε Δήμου με βάση το υλικό που παραλαμβάνει το Κέντρο Διαλογής, σε όλη την Ελλάδα, οι Δήμοι πληρώνουν σαν να είχαν 50% “σκουπίδια” μεταξύ των ανακυκλώσιμων που στέλνουν. Στην πράξη όμως τα “σκουπίδια”, μπορεί να είναι πολύ λιγότερα σε ποσοστό και άρα ο Δήμος αδικείται.
Ο Πειραιάς έχει δημιουργήσει και ένα σχετικά αυτόνομο σύστημα που ονομάζεται “Κάνθαρος”. Ποια είναι τα αποτελέσματα μέχρι τώρα;
Ο “Κάνθαρος” είναι μια πρωτοβουλία του Δήμου Πειραιά που έχει στόχο να συλλέξει τα ανακυκλώσιμα υλικά απευθείας από το σπίτι του δημότη και μάλιστα από 2 διαφορετικούς κάδους, έναν για γυαλί και έναν για πλαστικό. Στη συνέχεια, επειδή το υλικό είναι πολύ καθαρό σε σχέση με αυτό του μπλε κάδου, πηγαίνει στα Κέντρα Διαλογής με ειδική συμφωνία, ώστε να μην οδηγηθεί στην ίδια γραμμή διαλογής, η οποία θα το αδικήσει.
Ο “Κάνθαρος” έχει φτάσει ήδη τα 3.000 σπίτια και θα θέλαμε να είναι πολύ περισσότερα, αλλά το κόστος του είναι μεγάλο και επομένως, αυξάνουμε τα σημεία όταν έχουμε πόρους. Σε αυτή τη φάση, μέσω του “Κάνθαρο” συλλέγονται κατά μέσο όρο περίπου 35,5 τόνους ετησίως. Ωστόσο, τα επιμέρους αποτελέσματα του προγράμματος 25,5 τόνοι (2021 και 2022), 59 τόνοι (2023), 32 τόνοι (2024) και 15 τόνοι (μέχρι τώρα για το 2025), δείχνουν μια μείωση από το μέγιστο της αποτελεσματικότητας του προγράμματος, παρότι τα σημεία που έχουν διατεθεί κάδοι από το Δήμο έχουν αυξηθεί. Ενδεχομένως, ένας λόγος να είναι η μείωση της κατανάλωσης λόγω οικονομικής δυσφορίας των πολιτών ή και η αδράνεια των πολιτών να είναι συμμέτοχοι στο πρόγραμμα.
Παρατηρούμε μείωση στην ποσότητα που συλλέγεται από τον “Κάνθαρο”. Γιατί;
Ακόμα και με ένα τόσο άμεσο σύστημα, ο πολίτης θέλει ενεργοποιήση. Χρειάζεται συχνά εμείς να καλούμε για να υπενθυμίσουμε για την παραλαβή των ανακυκλώσιμων. Σε γενικές γραμμές και από την εικόνα του μπλε κάδου, αλλά και του “Κάνθαρου” διαπιστώνουμε ότι οι δημότες απέχουν αρκετά από μια νοοτροπία ανακύκλωσης. Έχουμε προσπαθήσει να το αλλάξουμε αυτό με ενημερωτικά προγράμματα και εκπαιδευτικά προγράμματα, κυρίως σε δημοτικά σχολεία.
Επίσης, θα ήθελα να σημειώσω ότι δεν υπάρχει πλέον το φαινόμενο να καταλήγουν μπλε κάδοι στα συμβατικά απορριμματοφόρα, κάτι που γνωρίζουμε ότι συνέβαινε στο παρελθόν.
