Σύμφωνα με τον αριθμό απόφασης 48146/11-09-2025 του Υπουργείου Εσωτερικών ορίζεται η Γ΄ Κατανομή ποσού 28.000.000€ από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους έτους 2025 σε όλους τους Δήμους της χώρας για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών των σχολείων τους. Πόσα όμως από αυτά τα χρήματα περνώντας μέσα από τους Δήμους φτάνουν τελικά στα σχολεία για τον σκοπό που εγκρίνονται;
Παλαιότερα οι επιδοτήσεις των σχολείων οι οποίες ήταν ανάλογες του μαθητικού δυναμικού πήγαιναν απευθείας στους Διευθυντές/ντριες, οι οποίοι διαχειρίζονταν τα λειτουργικά έξοδα του σχολείου, κρατούσαν λογιστικά βιβλία εσόδων-εξόδων και ήταν υπόλογοι σε μηνιαία εκκαθάριση και σε απολογισμό στη λήξη της θητείας τους. Με ορθή διαχείριση των χρημάτων υπήρχαν σχολεία που είχαν αποκτήσει μεγάλο αποθεματικό το οποίο επένδυαν σε υλικοτεχνική υποδομή (καλωδίωση όλων των αιθουσών, φωτοτυπικά μηχανήματα, φορητοί υπολογιστές, βιντεοπροβολείς, ερμάρια μαθητών). Για να έχουμε μια εικόνα της τάξης μεγέθους, σχολείο με δυναμικό 700 μαθητών λάμβανε 35.000 ευρώ ετησίως για να καλύψει τα έξοδά του και τις ΔΕΚΟ. Τώρα το ίδιο σχολείο με το ίδιο μαθητικό δυναμικό λαμβάνει από τον Δήμο μια πάγια εντολή των 1000 ευρώ για έξοδα που δεν καλύπτει ο Δήμος. Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση της ΕΛΜΕ ΠΕΙΡΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥ Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κερατσινίου -Περάματος «ΝΙΚΟΣ ΠΛΟΥΜΠΙΔΗΣ» το 1ο Γυμνάσιο Περάματος λάμβανε το 2023 σε κάθε δόση (4 στο σύνολο) 5.283,89 ευρώ, ενώ τώρα μόλις 1000 ευρώ.
Η καθοριστική αλλαγή έγινε τον Ιούνιο του 2024
Μετά τον Ιούνιο του 2024 (ΦΕΚ 3229/06.06.2024) τα πράγματα αλλάζουν δραματικά κυρίως για τους Δήμους με λιγότερα από εκατό σχολεία. Σε Δήμους, όπως ο Πειραιάς, που ο αριθμός των σχολείων ξεπερνά τις εκατό μονάδες διατηρούνται οι σχολικές επιτροπές, οι οποίες αποτελούνται «από διοικητικό συμβούλιο, το οποίο αριθμεί έως δεκαπέντε μέλη και ορίζεται με τους αναπληρωτές του με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου». Αυτές οι επιτροπές διανέμουν κομμάτι της χρηματοδότησης των σχολείων η οποία καταβάλλεται σε τέσσερις δόσεις «λαμβάνοντας υπόψη κυρίως τον αριθμό μαθητών, τον αριθμό τμημάτων, τον αριθμό αιθουσών διδασκαλίας, τη λειτουργία γυμναστηρίων, αιθουσών πολλαπλών χρήσεων, εργαστηρίων, βιβλιοθηκών κ.λπ., την παλαιότητα των κτιρίων, καθώς και τις ειδικότερες ανάγκες των σχολικών μονάδων». Εδώ ο Δήμος, συνήθως παρακρατεί 100.000 ευρώ από την επιχορήγηση για έκτακτα έξοδα. Το σχολείο αναλαμβάνει όλα τα τρέχοντα έξοδα αγορών προϊόντων και συντήρησης, ωστόσο παρατηρείται το φαινόμενο οι Διευθυντές/ντριες των σχολείων να μην ξέρουν ακριβώς το ποσό της χρηματοδότησης. Για παράδειγμα σε σχολείο του Πειραιά η δόση των 1750 ευρώ το 2024, μειώθηκε στα 1550 ευρώ το 2025 , ενώ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους μειώθηκε περαιτέρω στα 1500 ευρώ με το ίδιο μαθητικό δυναμικό. Ο Δήμος όταν ερωτήθηκε δεν έδωσε σαφή και τεκμηριωμένη απάντηση. Επιπλέον, κανένας λογαριασμός ΔΕΚΟ δεν πηγαίνει στα σχολεία, οπότε κανείς –εκτός από τον Δήμο- δεν γνωρίζει με ακρίβεια τα ποσά που εκταμιεύονται για τον σκοπό αυτό. Από την άλλη ο Δήμος είναι απρόθυμος να δώσει στοιχεία στους Διευθυντές/τριες όταν ερωτάται. Για παράδειγμα σχολείο με ενεργά φωτοβολταϊκά πάνελ στην ταράτσα του φέρεται να πληρώνει αξία ρεύματος στη ΔΕΗ, παρά τις εξαγγελίες του Δημάρχου στα εγκαίνια του σχολείου το 2009 ότι «τα φωτοβολταϊκά θα εξασφαλίσουν ενεργειακή επάρκεια στο σχολείο».
Από την άλλη πλευρά Δήμοι με λιγότερα από εκατό σχολεία δίνουν μια πάγια εντολή της τάξης των 500 ή 1000 ευρώ ανάλογα με το μαθητικό δυναμικό για έξοδα που δεν μπορούν να καλύψουν οι κωδικοί τους, π.χ. συναγερμός, πόμολα, κλειδιά, κ.ά. Τα τρέχοντα έξοδα είτε αφορούν σε είδος ( καθαριστικά, φωτοτυπικό χαρτί) ή σε υπηρεσία (συντήρηση) καλύπτονται από συνεργεία του δήμου ή από συμφωνίες του δήμου με τεχνικούς. Ο Δήμος διενεργεί διαγωνισμούς –όχι πάντα έγκαιρα- για να εφοδιάζεται με τα απαραίτητα, τα οποία, όταν φτάνουν στα σχολεία, φτάνουν χωρίς παραστατικά, με άλλα λόγια, κανείς δεν ξέρει πόση ποσότητα φωτοτυπικού χαρτιού, για παράδειγμα, καταναλώνει ένα σχολείο, αλλά και κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι τα υλικά θα υπάρχουν στην ώρα τους για να λειτουργήσει το σχολείο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλά σχολεία να εκταμιεύουν την πάγια εντολή για να αντιμετωπίσουν τρέχουσες ανάγκες π.χ. συντήρηση φωτοτυπικού μηχανήματος ή ζητούν τη συνδρομή των γονέων.
Επιπλέον στους Δήμους φτάνει ένα ξεχωριστό κονδύλι, το οποίο αφορά την συντήρηση των σχολικών κτιρίων. Αυτά τα χρήματα επίσης τα διαχειρίζονταν πάντα οι Δήμοι χωρίς να δίνεται αναφορά στη σχολική κοινότητα για τη χρήση τους.
Διευθυντές/ντριες καταγγέλλουν απουσία διαφάνειας
Οι Διευθυντές/ντριες με τους/τις οποίους/ες μιλήσαμε επεσήμαναν την απουσία διαφάνειας, ενώ υπήρχαν και αρκετοί/ές που προτίμησαν να μην μιλήσουν. Μεταξύ τους κυκλοφορούν φήμες ότι υπάρχουν “βοηθητικές” χρηματοδοτήσεις σε πιο φιλικά σχολεία. Ωστόσο, δεν ήταν δυνατό να επιβεβαιώσουμε κάτι τέτοιο.
Όσοι δέχτηκαν να μιλήσουν, τόνισαν την ανάγκη να ενημερώνονται με παραστατικά για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που φτάνουν στο σχολείο και για το αντίστοιχο κόστος τους. Οι διαγωνισμοί θα πρέπει να διενεργούνται εγκαίρως τηρώντας όλη τη νόμιμη διαδικασία, αλλά παράλληλα να στηριχτεί και η τοπική κοινωνία των μικρομεσαίων προμηθευτών. Το θέμα της διαφάνειας στη διαχείριση των κονδυλίων που διαχειρίζεται ο Δήμος είναι καίριο ζήτημα. Μια πρόταση είναι να υποχρεωθεί κάθε Δήμος να ανεβάζει δημόσια το ποσό που έλαβε από την κρατική χρηματοδότηση και λεπτομερή ανάλυση εξόδων ανά σχολική μονάδα. Στα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση οι Διευθυντές/ντριες και οι πρόεδροι των συλλόγων κηδεμόνων, οι οποίοι θα πιστοποιούσαν την ορθότητα ή μη των εξόδων ανά σχολείο. Εκτός από τα ανοιχτά οικονομικά στοιχεία, πολλοί Διευθυντές/τριες αναρωτήθηκαν αν υπάρχει κάποια λογιστική αποτύπωση του αποθεματικού που παρακρατείται, τουλάχιστον στον Δήμο Πειραιά γιατί στο ΦΕΚ δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο. Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο «Ο/Η πρόεδρος της σχολικής επιτροπής υποβάλλει μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου κάθε έτους στο διοικητικό συμβούλιο αντίγραφο του βιβλίου «ΕΣΟΔΩΝ – ΕΞΟΔΩΝ», καθώς και συνοπτικό ετήσιο πίνακα απολογισμού προηγουμένου οικονομικού έτους, μαζί με τα σχετικά δικαιολογητικά». Ο νόμος δεν προβλέπει να ενημερώνονται εγγράφως οι Διευθυντές/τριες ή να αναρτώνται δημόσια οι ισολογισμοί με αποτέλεσμα να υπάρχουν γκρίζες ζώνες, αλλά και να επιτρέπουν να ακούγονται περιπτώσεις σχολείων που χρεώθηκαν π.χ. μελέτη και εγκατάσταση συστήματος πυρόσβεσης χωρίς να έχει εγκατασταθεί σύστημα πυρόσβεσης.
Ο Δήμος Πειραιά θεωρεί ότι όλα βαίνουν καλά
Ποια είναι η μεταβολή της επιχορήγησης που δικαιούνται τα σχολεία, αναλογικά πάντα σε σχέση με τους μαθητές που έχουν, ας πούμε σε βάθος 5ετίας για να είναι ορατή κάποια σημαντική αύξηση ή μείωση, αν υπάρχουν;
Η μεταβολή που μπορεί να προκύψει από την επιχορήγηση που δικαιούται μια σχολική μονάδα επηρεάζεται από συγκεκριμένα κριτήρια, όπως αυτά ορίζονται από τις ισχύουσες διατάξεις. Κατά την τελευταία πενταετία καμία σημαντική αυξομείωση δεν έχει προκύψει στα χρήματα που δίνονται στα σχολεία από τις τακτικές επιχορηγήσεις καθότι δεν υπάρχει μεγάλη αυξομείωση στο μαθητικό δυναμικό και στα τμήματα των σχολείων, στο σύνολο αλλά και ξεχωριστά σε κάθε σχολική μονάδα.
Ποια είναι τα έξοδα που καλύπτονται με αυτήν την επιχορήγηση; Θεωρείτε ότι επαρκεί για την κάλυψή τους;
Τα έξοδα που καλύπτονται από χρήματα των Τακτικών Επιχορηγήσεων αφορούν την κάλυψη όλων των λειτουργικών αναγκών των σχολείων για την εύρυθμη λειτουργία τους, συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων κατανάλωσης ρεύματος, νερού, φυσικού αερίου, χρήση τηλεφωνικών συνδέσεων. Σε περίπτωση που προκύψουν εξειδικευμένες ανάγκες αυτές καλύπτονται με εξασφαλισμένη επιχορήγηση από το Δήμο, που στην προκειμένη περίπτωση ο Δήμος μας στέκεται αρωγός για την κάλυψη τέτοιων αναγκών των σχολικών μονάδων.
Εδώ και κάποια χρόνια, γίνεται μια μείωση του ποσού της επιχορήγησης ώστε να πληρώνονται απευθείας από τις αρμόδιες δημοτικές αρχές οι λογαριασμοί υπηρεσιών ρεύματος, νερού κλπ. Ωστόσο, τα σχολεία δεν λαμβάνουν αντίγραφο του λογαριασμού με αποτέλεσμα να υπάρχουν αμφισβητήσεις σχετικά με τα ποσά. Γιατί έχετε επιλέξει αυτή τη στάση;
Στο αρχείο των Σχολικών Επιτροπών φυλάσσονται όλα τα σχετικά παραστατικά-αντίγραφα που αφορούν κατανάλωση ρεύματος ,νερού κ.λ.π και η/ο Δ/ντρια / ντης του κάθε σχολείου έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί.
Σε περίπτωση που ένα σχολείο δεχθεί μια απευθείας δωρεά σημαντικού ποσού, αυτή παραμένει στο ταμείο του σχολείου; Αν όχι, έχει το δικαίωμα ο Δήμος να τη μοιράσει σε άλλα σχολεία, ενώ ο δωρητής έχει επιλέξει το συγκεκριμένο σχολείο; Για παράδειγμα, τι έχει συμβεί με το κληροδότημα της Ιωνιδείου;
Επί του ερωτήματος των χρηματικών δωρεών, εφόσον γίνει χρηματική δωρεά, τα χρήματα πιστώνονται στον κεντρικό τραπεζικό λογαριασμό των σχολικών επιτροπών, με αναφορά των στοιχειών του δωρητή κι εφόσον η δωρεά γίνεται για συγκεκριμένη σχολική μονάδα, αναγράφεται η επωνυμία του σχολείου για το οποίο προορίζονται. Στη συνέχεια με απόφαση των Δ.Σ. των σχολικών επιτροπών γίνεται αποδοχή του ποσού και τα χρήματα μεταφέρονται στον τραπεζικό λογαριασμό του σχολείου. Κατά το μέρος του ερωτήματος που τίθεται και αφορά το κληροδότημα της Ιωνιδείου Σχολής, από όσον γνωρίζουμε διέπεται από ένα ιδιαίτερο καθεστώς, το οποίο δεν σχετίζεται με τις σχολικές επιτροπές.
